Поэзия родной земли

Как прекрасно, что эти глубокие чувства находят отражение в поэзии! Талантливые люди, обладающие даром слова, способны передать всю полноту любви к родным местам, запечатлеть их красоту и душу.

В 1997 году журналист и поэт, заслуженный работник печати и массовой информации РБ Максуд Шарафлисламов объединил вокруг себя талантливых земляков, создав литературное объединение "Ермекеевские родники". Тогда творчество местных авторов, вдохновленных красотой родного края, радовало читателей на страницах нашей районной газеты.

В преддверии знаменательной даты мы хотим вновь обратиться к этим драгоценным строкам. Представляем вам, дорогие читатели, некоторые творения, которые с любовью и гордостью воспевают наш Ермекеевский район. В них – живое дыхание наших сел, шелест листвы на родных тропинках, журчание рек, несущих свои живительные воды.

Погрузитесь в мир поэзии, где каждая строка – это признание в любви к нашей малой родине, к ее неповторимой красоте и душе. Уверены, стихи найдут отклик в сердце каждого ермекеевца!

 

Васильевка

В данной точке земли васильковы глаза вселенной.

Впрочем, точка когда-то вбирала в себя не одну версту.

Васильковое море по мне – я седьмое колено,

по колено – пока, а потом с головой врасту.

Так вросли и пустили корни древесные избы

из последнего века в извечно последний путь.

Присмиревший мирок на холме был однажды избран.

А нынче пуст.

В этой части вселенной парит тишина остроглазо –

угнездилась в окрестных степях пустельгой.

В доме с синими ставнями чайник на плитке газовой

заливает нечаянно васильковый огонь.

Плохо с памятью стало, хозяйка посетует,

по привычке две кружки поставит на стол.

Васильком все луга заросли этим летом,

даже в речке течет васильковый настой.

Кто придумал Васильевку? Видно, Василий.

Здесь рязанско-симбирско-воронежский след.

Было время, луга до травинки косили.

А теперь всех скосило. И времени нет.

В этой точке пространства нет времени вовсе,

будто стрелки Господь узелком завязал.

Навсегда васильково теперь, даже в осень

васильковые не выцветают глаза.

Наталья Санникова (Минашина), с. Васильевка.

 

Гимн Ермекееву

(перевод с башкирского Натальи Минашиной).

Родники, родники, родники… –

Нашей родины чистый исток.

Стали частью великой реки,

Будто в общий влились в кровоток.

Все мы связаны издавна так,

Что водой грозовой не разлить.

И звенит родников чистота –

Это голос родимой земли!

 

В этой связке подземных ключей

Славных предков слышны голоса.

Это шепчет  про совесть и честь

Детства райский березовый сад.

Здесь начало начал – колыбель,

Материнской заботы тепло.

Здесь отцовский наказ: не робеть

И бесстрашно вставать на крыло.

 

Пробивается к свету родник.

Так народ наш – вперед и алга! –

Неустанно трудиться привык

И заветных вершин достигать.

Воспевая любовь, красоту

И во благо Отчизны дела,

Пусть нарядный шумит сабантуй,

Рукоплещет героям села!

 

Так бейте, родники, веселей;

Ермекей, живи и процветай.

Мощь великой страны

В твоих жилах кипит –

Гордимся тобой,

Наш любимый отчий край!

Максуд ШАРАФЛИСЛАМОВ.с.Ермекеево.

 

Ермекееву

Есть такой райцентр в Башкирии

Прячется в ивах Лисой Патрикеевной

Звонкая реченька Ря.

Доброе утро, моё Ермекеево,

Рдеет, как в детстве заря.

 

Здесь я родился.

В роддомовском скверике

Помнят березки мой плач.

Место рожденья неправильно в метрике,

Что-то напутал главврач.

 

 В праздники был здесь базар обязательно:

Флаги, баранки, кумыс!

И до Васильевки, родины матери  –

Несколько волн Шарламы.

 

В зиму сюда добирался на лошади –

Вязли «газоны» в степи.

Здесь я в культмаге, на рыночной площади

Первую книжку купил.

 

Здесь приоткрылась мне суть человечества

С первым печатным листком.

Первый мандат – приписное свидетельство

Мне выдал здесь военком.

 

Жди меня в гости, моё Ермекеево,

Встреча с тобою близка!

Мне надоело конверты заклеивать

В письмах моим землякам.

Александр РУДЬ. с.Спартак.

 

Мой край

Мой край, родной и прекрасный,

Волнуешь душу мою ты!

Мне дорог так закат твой красный,

Милы полей твоих цветы!

Мой край, объятый мною нежно,

Всегда я буду воспевать

Твои леса, что так обширно

Покрыли поднебесную гладь!

Мой край! Люблю твои восходы,

Что дарят силу новым дням,

Твои серебряные воды –

Спасенье в засухе полям!

Люблю тебя, мой край просторный,

Твои люблю я вечера,

Люблю твой звон, слегка задорный,

И твои свежие ветра!

Мой край! Рассветный и закатный,

Мой край, зеленый и лесной!

Ты для меня, как символ властный,

И все сильней любимый мной!

Елена НИКОЛАЕВА, с.Верхнеулу-Елга.

 

На родной земле

В краю, где росы как сапфиры,

Сверкают под крылом совы,

Струится аромат зефира*

И запах скошенной травы.

                Своей тропинкою заветной,

                Пока еще деревья спят,

                Иду я, отклоняя ветки,

                Рассветной тишиной объят.

Здесь, постигая тайны мира

И труд крестьянский на селе,

Впервые взял я в руки лиру

На ермекеевской земле.

                Во мне журчат ее напевы

                Живой, искрящейся водой.

                В нее уходит жизни древо,

           Корнями вглубь земли родной.

 

И в это тихое приволье

Я вновь когда-нибудь вернусь.

А теплый ветер манит в поле

И легкую уносит грусть.

*Зефир – теплый  западный ветер, благоприятный для растений ((греч.) примеч. авт.)

Булат ТАШИМОВ, с.Ермекеево.

 

Суллинка

Ты помнишь всех от мала до велика.

И знает всяк тебя, кто был рожден

На берегах твоих, река Суллинка,

Тобой благословлен, перекрещен…

Ты не клокочешь, не шумишь волною.

Да и на карте вряд ли различишь!

Невидимой извилистой чертою

От своего истока к нам спешишь.

К тебе приходят старики и дети.

Неся всю жизнь свою на первый суд.

Замрет речная гладь и не ответит.

Смолчишь ты, но тебя всегда поймут

Ты с пастухом неспешно поболтаешь:

–Что нынче урожай, хорош  иль плох?

Как будто ты проблем важней

не знаешь –

Прокорм на ферме есть ли для коров!

Ты пожуришь того, кто зол и грешен,

Чтоб стал он сердцем в сто крат

добрей.

Одаришь ласкою того, кто честен

И крепко дружит с совестью своей…

Роняет слезы красные калинка,

Когда курлыча, стая журавлей

Прощается с тобой, река Суллинка,

До солнечных весенних ярких дней.

А ты как прежде, гонишь воды к устью –

Уносишь слезы, тайны и беду…

Когда-нибудь с печалью или грустью

И я к тебе, Суллинка, прибегу!

Татьяна ГОЛОВИНА. с.Ермекеево.

 

Шарлама

Дикие утки

Упали в урему:

На ночь им тоже

Положена дрема.

Тут, в краснотале,

Порядки свои:

Ночью не спят здесь

Одни соловьи,

Будто их с птичьего

Сводит ума

Вешнею песней

Моя Шарлама.

Как же соловушке

Не ошалеть:

Трудно родник

На заре перепеть.

Звоны по камешкам –

Как в хрустале:

Вечная песня

На отчей земле.

Анатолий КОЗЛОВ, с.Васильевка.

 

ЯРМӘКӘЙГӘ ГИМН

Чишмәләр, чишмәләр, чишмәләр

Җиребез куй(ы)ныннан юл ала.

Кушылып Ык, Кама, Иделгә,

Диңгезләргә җитеп югала.

Тау-урман, кыр-дала чигендә

Үзәннәр хозурын үз күреп,

Милләтләр берегеп чыныккан

Туганлык, дуслыкны үстереп.

     Кушымта:

Тау-таш ярып чыккан чишмәләр

Булсыннар уйнак, җанлы, тере.

Илдә санланып,

Хөрмәт, дан казанып

Яшә, чәчкә ат,

Ямьле Ярмәкәй җире!

 

Аталар-бабалар мирасы –

Егәрлек, батырлык өлгесе.

Җиребез үсеше-торышы –

Яшәешебезнең көзгесе.

Үзебездә сөекле ватанга,

Иманга – намуска тугрылык.

Без синең улларың-кызларың;

Ярмәкәй, син безнең горурлык.

   Кушымта.

Син – чыңлы балачак бишеге,

Әнкәйләр-әткәйләр кочагы.

Канатлы яшьлекнең зур тормыш

Юлына озаткан учагы.

Кырларда чайкалсын игеннәр,

Тургайлар күкләргә атылсын.

Нигезләр тузмасын – ишәйсен,

Күңелләр дәртле, көр, шат булсын.

  Кушымта.

Халкыбыз ал бирми, ял белми

Үтәгән ил куйган бурычны.

Бәясен, кадерен беләбез

Чын матур, бәхетле тормышның.

Бәйрәмдә мәйданнар гөрләсен,

Уйнасын чагу төс-балкышлар.

Яңг(ы)расын җырлар бар  телләрдә,

Җиңүләребезгә – алкышлар.

 Кушымта:

Тау-таш ярып чыккан чишмәләр

Булсыннар уйнак, җанлы, тере.

Илдә санланып,

Хөрмәт, дан казанып

Яшә, чәчкә ат,

Ямьле Ярмәкәй җире!

Максуд Шәрәфлисламов. Ярмәкәй авылы.

 

МӘКТӘБЕМНЕҢ ТУГАН КӨНЕНДӘ

Туксан ел ул – шактый озын вакыт,

Бик әз кеше җитә туксанга.

Гомер, язмыш үзенекен итә,

Син тилереп чаңнар суксаң да.

Минем буыным да, кыенлыклар үтеп,

Алтмыш яшен куып маташа.

Бүген алсаң, йөздән уныбыздыр

Яшәү хыялында саташа.

Алданылган буын үз язмышын

Үтте таптап кыен сукмаклар.

Балачакта сугыш елларыннан

Төште безгә авыр тукмаклар.

Ни булса да, иң бәхетле еллар

Әммә синдә үтте, мәктәбем.

Әлифбаның кыен хәрефләрен

Тәү мәртәбә синдә бикләдем.

Озын гомер буе син бит минем

Күңелемнән һич тә китмәдең.

Тәүге хисләр синдә яралдылар,

Син тудырдың дуслык гыйзәттен.

Йөрәкнең дә кайда икәнлеген

Аңлаштырды сөю ләззәте.

Укытучы дигән бөек сүзнең

Мәгънәсен дә синдә аңладым.

Һәм үзем дә, остазларым кебек,

Укытучы исемен яуладым.

Бикә апам! Бөек татар телен

Ул өйрәткән миңа хәрефләп...

Гафу итсен – чиксез күп булгандыр

Без чаялар бозган дәресләр!

Талип Абзал улы дусым булып

Мәңгелеккә калды йөрәктә.

Аның миңа “дүртле” куялмавы

Бер назлы моң булды бигрәк тә!

Галинаның гүзәл кыяфәте

Гомер буе истән китмәде.

Медаль алгач, ихлас сөенечтән

Кысып-кысып мине үпкәне!

Пакь йөрәкле акыл ияләре

Булды остазларым-дусларым.

Бүген күрәм Шәрип абыемның

Мандолина тоткан кулларын.

Шәрә башы истә, күзлекләре,

Начар күрә торган күзләре.

Ләкин иң мөһиме – онытылмады,

Әрләсә дә, төпле сүзләре!

Мәктәп тәмамлаган елыбызда

Бер зыялы сызды безгә юл.

Гомер юлыбызда Баян Абзал улы

Ходай биргән үрнәк булды ул!

И, мәктәбем! Гадел кеше иттең,

Намус саклап таптым ашымны.

Шуңа сине, остазларны зурлап

Иям бүген  чап-чал башымны.

Әбүзәр ЗАРИПОВ. Ярмәкәй авылы.

 

ТУГАН ЯККА МӘДХИЯ

Бу дөньяда иң гүзәл җир –

Ул бит безнең Ярмәкәй.

Җәен анда гөл бакчасы,

Кышын кар ак чәчкәдәй.

Бар таулары, елгалары,

Җыр-моңлы чишмәләре.

Ярмәкәйне күрмәгәннәр

Берни күрмәгән әле.

Яши башкорт, рус һәм татар,

Удмурт, мордва, чувашлар.

Ярмәкәй балкышы өчен

Рәхмәт сезгә, якташлар!

Без дә шунда тернәкләндек

Чишмәләрдән су алдык.

Хыялларны канат итеп,

Киләчәккә юл салдык.

Чит якларга китсәк тә,

Авыл үзенә тарта.

Төшләргә килеп керә ул

Тормыш селкеткән (корган) чакта.

Җанга рәхәт кордаш-ыру

Кунак булып килсә дә,

Сагынганда туган яктан

Җилләр генә иссә дә.

Әй газиз җир – изге  төбәк,

Син – тамырлар җылысы.

Безнең йөрәкләрдә сиңа

Мөхәббәтнең олысы.

Мөкәрәмә САДЫЙКОВА. Ярмәкәй авылы.

 

Шахым, Кыдашым

Бер ягымда Өстәвәнҗе ага,

Кыдаш килеп аңа кушыла.

Кеше кебек, су да паспорт ала,

Үз телеңдә исем куш кына!..

 

Биектавым, Бүләк, Бирекаран,

Кызык Асты, Ибраш, Кыдашым, –

Бу исемнәр сезгә берни түгел,

Миңа исә – гомер юлдашым.

 

Җәяүләп тә, ат җигеп тә узган

Кеше җирнең һәрбер карышын,

Адым саен атамалар биреп,

Язып барган авыл тарихын.

 

Шушы җирдә халкым ничә гасыр

Җәйләр җәйләп, кышлар кышлады.

Безнең ата-баба бу төбәкнең

Иң беренче картографлары.

 

Бер авылның гына картасымы?

Хәтереңә җыйсаң барсын да,

Төрки атамалар чуарлаган

Евразия ята каршымда.

 

Безнең телдә күпме елга-күлләр,

Тау-таш исемнәре татарча,

Тын океаннан Днепрга кадәр,

Байкаллардан Кырымнаргача!

 

Хәер, китте уем еракларга,

Мин бит әле Шахта, Кыдашта,

Бала чакта җиләк җыеп үскән

Кылганлы тау сырты Ибрашта.

 

Тауга дулкын кага. Сусаклагыч

Кеше кулы белән корылган,

Су астында калган чишмәләрнең

Исемнәре истән җуелган...

 

Шәһәр ала бездән эчәр суны,

Шәһәр тарта авыл яшьләрен.

Җирнең суын, җанын суыра торгач,

Бу хәлдә соң авыл яшәрме?!

 

Кеше китсә җирдән, теле китә,

Җисеме китсә, китә исеме,

Таба алырбызмы киләчәктә

Шах дип сагынып кайтыр кешене...

 

Без әле бар. Инде сагынабыз

Су астында калган Катмарны,

Сусаклагыч йоткан тирән күлдә

Төнбоеклар ускән чакларны.

 

Исем-атамалар – сүзләр генә,

Аваз-хәреф кенә нибары.

Тик нигә соң газиз шул исемнәр

Җаныбызны тора сугарып?

 

Сездә минем чиста чыганагым,

Сездә тәпи баскан юл башым,

Биектавым, Ибраш, Өстәвәнҗем,

Иске Шахым минем, Кыдашым!

   Флүрә НИЗАМОВА.    Иске Шах авылы.

 

Ике хәрефле авыл

Бармы икән җир шарында

Ике хәрефле авыл?

Кыен түгел бу сорауга

Миңа җавапны табу.

 

Рә буенда, Ык куенында

Урнашкан минем авыл.

 

Бармы икән җир шарында

Биш авыл күренгән тавы?

Кыен түгел бу сорауга

Миңа җавапны табу.

 

Әллә кайдан күренеп тора

Безнең Каравыл тавы.

Кайда гына йөресәм дә,

«Рә»м, сиңа кайтам тагын.

 

Сөярмәт әрәмәсе

Сөярмәт әрәмәсе

Куе бит, керәлмәссең.

Беләм инде, миннән башка

Бүтәнне сөялмәссең.

 

Ык аша чыгып карыйм,

Чакырып сине арыйм...

Сине эзләп, булмаса,

Әрәмә аша барыйм.

 

Таллар хәзер куе монда,

Җиләстер күләгәсе.

Сөйгәнем, сине сагына

Сөрямәт әрәмәсе.

 

Синең белән әрәмәдә

Мин әле  күрешмәкче.

Үпкәләгән чаклар булса,

Гафу да үтенмәкче.

 

Син салган басма турында

Ык суы шаулап ага.

Каршы килә сөйгәнем

Шул чакта миңа таба.

Алия ГАЛИМОВА. Рәтамак авылы.